Uczestniczyłam w retreacie z wspaniałym Bholą Banstolą.

Pojawił się we mnie "bóldupizm". Myślę sobie fajnie mają tacy rdzenni nauczyciele, te tradycje, nieprzerwane przekazy i linie. Idący za tym startowy autorytet , same benefity. Nie to co u nas....

I tak sobie patrzę na zdjęcia nepalskich szamanów. Ładne barwne, zazdroszczę im. Oni to mają fajnie, nie to co my!

Oni to mają święte góry, święte rzeki, piękne stroje, społeczności i duchowość. Połączenie z Ziemią, społecznością i sobą. Nie to co my!

A potem zaglądam swoją duszą pod powieki nepalskiego szamana, przenoszę się na odległą mi ziemię. Słucham opowieści o społecznościach bez drzwi i zamków.

I widzę inny obraz. Widzę pracujące dzieci, widzę ludzi nieraz w naszym rozumieniu biednych, "bez perspektyw". Może i szczęśliwszych, ale jednak bezlitośnie uwikłanych w globalny konsumpcjonizm i materializm. Czy oni nie chcą ładnych kanap, telewizorów, bogactwa w sklepach, podróży i zachcianek? To duże uproszczenie, ale cywilizacyjny dobrobyt kusi i nęci. I zwodzi nierównymi szansami. Kultura przegrywa z chciwością.

Przestaję zazdrościć. Zaczynam czuć.

Szacunek i ogromny wysiłek i walkę (może strach) o zachowanie tych tradycji. Tych linii i ścieżek, tych rodzin. To co podziwiam i za czym tęsknie jest tak kruche i tak cenne.

Rdzenni szamani podróżują, przynoszą nadzieję i scalenie udręczonym, pokawałkowanym zachodnim duszom. Śpiewem, bębnem proszą o uzdrowienie dla nas, o pamięć, o połączenie. Czuję wdzięczność za ich posługę.

Widzę też misję i troskę o to by ich kultura przetrwała. By ich ziemia, ich społeczności przetrwały.

By ofiary składane ziemi nie przegrywały z wygodnymi butami.

By święta góra nie została zabudowana hotelami dla turystów.

By udało im się krzewić dumę i ich tradycji i dziedzictwa.

Nie potrafię nawet wyrazić nawet złożoności tego.

Wydaje mi się szczególnie ważne, by pamiętać korzystając z nauk, praktyk, sztuki, medycyny rdzennych społeczności, że gdzieś na drugim końcu świata - mieszka też plemię, społeczność, miejsce - które przyniosło te dary. I winni jesteśmy im nie tylko czerpać benefity, ale też wspierać jak się tylko da ich walkę o zachowanie tożsamości kulturowej i duchowej. Pomagać to chronić.

Choć sama nie wiem jak.